Slapeloosheid: Wat te doen als je niet kunt slapen?

We hebben het allemaal weleens meegemaakt: je ligt in bed en denkt “ik kan niet slapen”, terwijl de rest van de wereld diep in dromenland verkeert. Het is frustrerend, maar je bent niet alleen. In dit artikel bespreken we de oorzaken van slapeloosheid en geven we praktische tips voor wat je kunt doen als je niet kunt slapen. Zo hopen we dat ook jij voortaan weer van een goede nachtrust kunt genieten.

• Inhoudsopgave

• 1. Wat is slapeloosheid?
• 2. Oorzaken van slapeloosheid
• 3. Wat moet je doen als je niet kunt slapen? 6 tips!
• 4. Persoonlijk advies nodig over jouw slaap?

Wat is slapeloosheid?

Slapeloosheid, ook wel bekend als insomnia, is een slaapstoornis waarbij je moeilijk in slaap valt of vaak wakker wordt gedurende de nacht. Volgens een CBS-onderzoek uit 2018 heeft maar liefst 1 op de 5 Nederlanders te maken met slaapproblemen. Hoewel af en toe een slechte nacht normaal is, kan het bij chronische slapeloosheid weken of zelfs maanden aanhouden, wat een negatieve invloed heeft op je gezondheid en welzijn. In deze gevallen is het raadzaam om contact op te nemen met je huisarts.

Het kan natuurlijk ook zijn dat je gewoon even een periode hebt dat je slecht slaapt. Hieronder leggen wij je uit waardoor slapeloosheid kan ontstaan.

Oorzaken van slapeloosheid

Slapeloosheid kan door diverse factoren worden veroorzaakt, variërend van psychologische tot fysieke en hormonale oorzaken.

Een aantal belangrijke oorzaken zijn:

1. Niet kunnen slapen door stress of piekeren

Stress is een van de meest voorkomende oorzaken van slapeloosheid. Wanneer je gestrest bent, maakt je lichaam stresshormonen aan, zoals adrenaline en cortisol, waardoor je in een staat van alertheid blijft. Dit maakt ontspannen en in slaap vallen moeilijk. Chronische stress kan bovendien leiden tot een vicieuze cirkel: slecht slapen veroorzaakt stress, wat vervolgens weer leidt tot meer slaapproblemen.

Ook piekeren kan je uit je slaap houden. ’s Nachts kunnen negatieve gedachten makkelijker de overhand nemen omdat er minder afleiding is, wat leidt tot mentale onrust en slapeloosheid.

3. Angsten of depressie

Ongeveer 75% van mensen met depressie heeft ook last van slapeloosheid. Mensen die last hebben van een angststoornis of depressie ervaren vaak moeite met ontspannen, waardoor hun slaapkwaliteit aanzienlijk vermindert. Er bestaan ook specifieke angstgerelateerde slaapstoornissen, zoals hypnofobie (angst om in slaap te vallen) en somnifobie (angst voor slechte slaap), die de nachtrust verder verstoren.

Depressie gaat vaak gepaard met slaapproblemen, zoals moeilijk in slaap vallen of juist te vroeg wakker worden. Beiden kunnen een aanzienlijke impact hebben op het dagelijks functioneren.

4. Niet kunnen slapen door medische oorzaken

Slaapproblemen kunnen ook voortkomen uit medische aandoeningen. Veelvoorkomende oorzaken zijn:

• Slaapapneu: Een aandoening waarbij je ademhaling tijdelijk stopt tijdens het slapen, wat leidt tot onderbroken slaap.
• Rusteloze benen syndroom (RLS): Dit veroorzaakt een oncontroleerbare drang om de benen te bewegen, vooral ’s nachts.
• Chronische pijn: Aandoeningen zoals artritis of fibromyalgie kunnen ervoor zorgen dat je moeilijk in slaap valt of vaak wakker wordt door pijn.

5. Vrouwen en slapeloosheid: 58% meer kans

Vrouwen hebben 58% meer kans op slapeloosheid dan mannen, vooral door hormonale schommelingen tijdens de menstruatie, zwangerschap en menopauze. Deze veranderingen beïnvloeden het slaap-waakritme en kunnen leiden tot veelvoorkomende slaapproblemen.

Wat moet je doen als je niet kunt slapen? 6 tips!

Iedereen heeft weleens een nacht waarin slapen niet lukt, maar wat kun je doen als dit vaker voorkomt? Hieronder vind je een 6 praktische tips die je kunnen helpen om sneller in slaap te vallen:

1. Focus op je ademhaling

Ademhalingsoefeningen kunnen helpen om je lichaam en geest te kalmeren. Probeer de 4-7-8-methode: adem 4 seconden in, houd je adem 7 seconden vast, en adem dan 8 seconden langzaam uit. Dit verlaagt je hartslag en bereidt je voor op een ontspannen nachtrust.

2. Luister naar rustgevende muziek

Rustige, kalmerende muziek kan een positieve invloed hebben op je slaap. Uit verschillende studies naar de invloed van muziek op onze slaapkwaliteit blijkt dat muziek zowel de slaap bij studenten als bij ouderen verbeterde. Door naar muziek met een langzaam ritme (60-80 beats per minuut) te luisteren, vertraagt je hartslag en ademhaling, wat je helpt te ontspannen en sneller in slaap te vallen

Daarbij kunnen bepaalde tonen en geluiden van de muziek een positieve invloed hebben op onze hersenen, waarbij dopamine aangemaakt wordt. Dit zorgt voor een hoger geluksgevoel, maar ook rust en een betere slaap.

3. Schrijf je zorgen van je af

Als je hoofd vol zit met gedachten, kan het helpen om je zorgen op te schrijven. Door je gedachten op papier te zetten, maak je ruimte in je hoofd voor ontspanning. Het is slim om dit een uur voor bedtijd te doen, zodat je daarna nog tijd hebt om tot rust te komen.

4. Kan je echt niet slapen? Ga even uit bed

Blijf niet te lang in bed liggen als je niet in slaap kunt komen. Na ongeveer 20 minuten wakker liggen, is het verstandig om even op te staan en iets rustgevends te doen, zoals lezen of naar muziek luisteren. Dit helpt om je geest af te leiden en je lichaam opnieuw voor te bereiden op slaap.

5. Zorg voor een goede slaapomgeving

Een rustgevende en comfortabele slaapkamer is essentieel voor een goede nachtrust. Zorg voor een koele, stille en donkere ruimte, en investeer in een goed matras en kussens. Dit bevordert niet alleen ontspanning, maar zorgt ook voor betere slaapkwaliteit.

6. Zorg voor een consistente slaaproutine

Het aanhouden van een vaste slaaproutine helpt je lichaam en geest voor te bereiden op rust. Hier zijn een paar belangrijke tips om een goede slaaproutine te ontwikkelen:

• Ga elke dag op dezelfde tijd naar bed en sta op dezelfde tijd op, ook in het weekend.
• Vermijd schermen minstens een uur voor het slapengaan, omdat het blauwe licht je slaap kan verstoren.
• Vermijd stimulerende activiteiten, zoals intensieve trainingen of werken, vlak voor het slapengaan om je lichaam de tijd te geven om te ontspannen.

Persoonlijk advies nodig over jouw slaap?

Heb je na het lezen van dit artikel nog vragen of behoefte aan persoonlijk advies? Bij Morningstar Sleeps staan we klaar om je te helpen bij het vinden van de perfecte oplossing voor jouw slaapbehoeften. Naast onze ervaring in het ontwikkelen van goede slaapproducten, zoals het aanpasbare Stellar matras, hebben we jarenlange expertise op het gebied van slaap en slaapverbetering.

Aarzel niet om contact met ons op te nemen via onze contactpagina, of chat live met ons via WhatsApp voor direct advies.

Vergeet niet om bij fysieke of mentale klachten altijd eerste een arts te raadplegen.